Er zijn in Nederland evenveel bondcoaches als bierkenners. Met het wereldkampioenschap voetbal in aantocht hoeven we er niet lang omheen te draaien en kunnen we het dus al rap over bier hebben. Bier en voetbal lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden, als we het over pilsener en het kijken naar voetbal hebben tenminste.
Ik gok dat de spelers in de rust iets anders dan bier drinken. De locatie van het WK belooft echter weinig goeds voor de toeschouwers, op biergebied in ieder geval. Er gaan stemmen op die ter discussie stellen of American Lagers überhaupt wel ‘bier’ mogen heten, in plaats van verdund water. En eerlijk is eerlijk, als je wel eens zo’n American Lager geproefd hebt ga je de brouwkunst van Europese ondergistende bieren echt meer waarderen.
Het mooie aan het product bier is dat er onnoemelijk veel verschillende verhalen over zijn, waarvan sommigen met meerdere waarheden, soms wat hardnekkige geruchten en zelfs ook heuse mythes. Etymologie is de wetenschap die de herkomst van woorden bestudeert. Daardoor leren we dat mythes altijd fictieve verhalen zijn en het woord ‘gerucht’ te herleiden is naar degene die het hardste schreeuwt. Grappig om dan te openen met American Lagers, maar laat ik vandaag een keer niet uitweiden en het gewoon over bier hebben.
In de duizenden jaren dat er bieren gebrouwen worden zijn er door al die jaren heen honderden verschillende bierstijlen ontstaan. Veel van die ouderwetse biersoorten lagen vroeger na te gisten in een eikenhouten vat. Tegenwoordig zien we dat als een enorme luxe, het hout is namelijk duur en wordt dikwijls eerst nog gebruikt om whiskey, rum, wijn, port of spirituosen op te laten rijpen. Het voordeel daarvan is dat het hout zich eerst al heeft volgezogen met de drank die als eerste in het vat zat en die smaakjes mengen zich weer met de tweede bewoner van het vat. Dat betekent dus automatisch ook dat een brouwer die zijn bier in een duur eikenhouten vat laat rijpen, ook een deel van zijn brouwsel kwijtraakt. Dat ‘verdampt’ in de wanden van het vat, in ruil voor de smaak van het eikenhout en de drank.
Reden te meer om een houten vat tot de nok toe te vullen, of beter gezegd: het vat moet bomvol. Na het afvullen van het vat wordt een stuk textiel ingesmeerd met bijenwas en over het afvulgat gelegd. Daarna wordt er een conische houten stop in het vat geslagen zodat het vat hermetisch is afgesloten. En zo’n houten stop heet een bom.
Als in het bier nog suikers aanwezig zijn waar de levende gist smaak, alcohol en koolzuur van kan maken bouwt de druk in het vat steeds verder op. De koolzuurdruk kan zelfs zo groot worden dat de houten stop met kracht uit het vat gedrukt wordt, waarna de brouwers elkaar zuchtend aankeken en riepen dat de bom is gesprongen of gebarsten.
Richard Moerkerk is de vaste columnist van De Cafékrant, internationaal biersommelier en eigenaar van De BierBasiliek. Iedere maand publiceert hij een inspirerende column. Ontdek ook de fascinerende wereld van bier met Richard Moerkerk in zijn boek 'Bier als de vrouw van mijn dromen', waarin hij grappige anekdotes, leerzame weetjes en heerlijke bierrecepten deelt.
Blijf op de hoogte!
Eén keer per week het actuele en relevante cafénieuws in je mailbox? Schrijf je hier in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte.