Er gaan veel verhalen rond over gen Z: ze zijn lui, minder loyaal en tonen weinig inzet, terwijl ze tegelijkertijd meer eisen. Maar de cijfers? Die vertellen een heel ander verhaal. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek is de arbeidsparticipatie onder 15- tot 27-jarigen historisch hoog: jongeren werken vaker dan ooit, van massaal afhaken is dus geen sprake.
Ook uit gegevens van Temper – het digitale platform voor flexibele shifts in onder andere de hospitality – blijkt dat de nieuwe generatie nadrukkelijk aanwezig is op de arbeidsmarkt. Van de 25.000 actieve werkers per week is bijna de helft jonger dan 25. Dat zijn duizenden gen Z-werkers die wekelijks shifts zoeken en invullen.
In dit artikel duiken we in op externe arbeidsmarktdata en combineren we dit met de exclusieve platforminzichten van Temper. Na het lezen van dit artikel weet je wat gen Z drijft, en hoe je deze nieuwe manier van werken kunt inzetten om jouw personeelsplanning in 2026 en daarna te optimaliseren.
De belangrijkste inzichten:
Gen Z is niet het probleem; de arbeidsmarkt is veranderd. De arbeidsparticipatie onder 15- tot 27-jarigen is historisch hoog. Gen Z werkt veel en is volop aanwezig op de arbeidsmarkt. Wat wél anders is, zijn de omstandigheden: ze bewegen zich in een krappe, gedigitaliseerde en flexibel georganiseerde arbeidsmarkt. Ze zijn dus niet lui, maar organiseren werk anders.
Flexibiliteit weegt zwaarder dan zekerheid of een uurtarief. Platformdata van Temper laten zien dat gen Z bijna de helft van de actieve werkers vertegenwoordigt. Ze hebben geen voorkeursdag en zijn relatief minder gevoelig voor hogere tarieven. Doorslaggevend zijn autonomie over planning, timing en een duidelijke rolomschrijving. De bereidheid om te werken is er, maar vraagt om een andere manier van roosteren en plannen.
De vraag is dus niet óf gen Z wil werken, maar hoe zij zich bewegen op de arbeidsmarkt.
Gen Z wil niet werken: generatiekloof of systeemfout?
Kritiek op jongere generaties is van alle tijden. Iedere nieuwe lichting zou minder toegewijd zijn dan de vorige. Toch wijzen de data niet op een dalende werkbereidheid, maar op een verschuiving in de manier van werken. De omstandigheden waarin gen Z de arbeidsmarkt betreedt zijn compleet anders dan die van eerdere generaties.
Wil je jouw personeelsplanning toekomstbestendig maken en beter aansluiten op hoe gen Z werkt? Ontdek hoe Temper jouw organisatie kan helpen om flexibel te plannen, shifts sneller in te vullen en grip te krijgen op je bezetting.
Krapte op de arbeidsmarkt
Eind 2025 stonden er 93 vacatures open per 100 werkzoekenden. De arbeidsmarkt is iets minder overspannen dan op de piek, maar blijft nog steeds historisch krap. In een krappe arbeidsmarkt hoeven werkenden minder snel akkoord te gaan met ongunstige voorwaarden. Dat vergroot de onderhandelingspositie, ook bij tijdelijke en flexibele inzet – het is dus geen generatiekenmerk, maar marktwerking.
Work-life balance als selectiecriterium
Veel onderzoeken tonen ook aan dat werk anders wordt gezien. Uit data van Deloitte blijkt dat een gezonde balans tussen werk en privé belangrijk is voor werkenden in alle leeftijdsgroepen, niet alleen voor gen Z. Lange werkuren en een gebrek aan controle over werktijden worden consequent genoemd als belangrijke stressfactoren.
Het gaat dus niet om de bereidheid om te werken, maar wel om zeggenschap over wanneer, waar en onder welke voorwaarden. Kortom, flexibiliteit en controle over het eigen werkleven zijn de dingen waar de nieuwe generatie naar op zoek is.
Vanuit deze behoefte is werk tegenwoordig, door digitalisering en de opkomende platformeconomie, anders georganiseerd. Werkers kunnen hun shifts via een app vinden en flexibel inplannen. Dit sluit naadloos aan bij de behoefte aan autonomie en flexibiliteit.
Al deze factoren wegen mee in hoe gen Z zich beweegt op de arbeidsmarkt. Als je begrijpt hoe de nieuwe generatie werk ziet, kun je je personeelsplanning daarop optimaliseren.
Gen Z is niet lui, maar plant anders
Het is duidelijk: gen Z maakt gerichter keuzes over wanneer en onder welke voorwaarden zij werkt. En dat zien we terug in de manier hoe ze reageren op shifts.
De onderstaande inzichten zijn gebaseerd op echte platformdata van Temper, verzameld over duizenden shifts en werkers in de hospitality, retail, facilitaire dienstverlening en logistiek. Geen aannames, maar echte cijfers direct uit de praktijk.
- Gen Z reageert snel en springt last-minute in
Maar liefst 60% van de Gen Z-werkers heeft zich minimaal één keer binnen 24 uur voor aanvang van een shift aangemeld. Daarnaast geeft 40% ook nog aan bereid te zijn last-minute in te springen. Bij last-minute shifts bestaat gemiddeld de helft van de aanmeldingen uit Gen Z-werkers. Ook dit wijst op behoefte aan flexibiliteit en betrokkenheid. - Een goede timing verdrievoudigt het aantal aanmeldingen
Het moment waarop je een shift publiceert, heeft invloed op het aantal aanmeldingen. Data laat zien: hoe eerder je een shift online zet, hoe meer reacties je ontvangt. Publiceer je tot een week van tevoren, dan krijg je gemiddeld 12 aanmeldingen per shift. Op deze manier heb je dus een ruime keuze en kan je de beste kandidaat kiezen voor de shift. - Het uurtarief is relevant, maar planning is belangrijker
Een passend en marktconform uurtarief is een belangrijke basis. Toch laten de data zien dat aansluiting op de planning van werkers, het juiste publicatiemoment en een positieve werkervaring meer impact hebben op het aantal aanmeldingen dan het tarief alleen. - Gen Z heeft geen voorkeur voor een bepaalde dag
Een andere aanname is dat jongeren alleen op specifieke dagen willen werken. De gegevens van Temper laten het tegenovergestelde zien: interesse om te werken is verspreid over de week. Dat laat zien dat er vooral wordt gekeken of een shift past en zich laat combineren met bijvoorbeeld studie, sport of vrije tijd.
Voor horecaondernemers is dit goed nieuws. Gen Z is namelijk breed inzetbaar – ook op de momenten waarop de planning vaak lastiger rond te krijgen lijkt.
Een gevulde personeelsplanning: afgestemd op gen Z
Hoe je deze concrete data toepast in de praktijk? We delen drie duidelijke handvaten waar je als horecaondernemer direct mee aan de slag kunt:
- Wees aanwezig waar gen Z werk zoekt
Gen Z zoekt geen werk via een uitzendbureau of vaste bijbaan. Ze willen zelf bepalen wanneer ze werken en regelen dat gewoon via hun telefoon. Digitale platforms als Temper sluiten aan op die verwachting: eenvoudig in gebruik, snel, en op hun eigen voorwaarden.
Van de 25.000 actieve werkers per week op Temper is bijna de helft jonger dan 25. Dat is een grote talentpool die actief op zoek is naar shifts. Ben je daar niet zichtbaar, dan blijf je onzichtbaar voor een groot deel van de beschikbare flexibele workforce. - Publiceer je shifts op tijd én profiteer van last-minute mogelijkheden
Uit de data blijkt dat tot één week voor aanvang van de shift, het optimale publicatiemoment is: je kunt dan rekenen op gemiddeld twaalf aanmeldingen. Dit geeft je als ondernemer daarom genoeg keuzevrijheid zonder dat je hoeft in te leveren op flexibiliteit – een perfecte combinatie om zowel geplande evenementen als onverwachte pieken aan te kunnen, en te bouwen aan een stabiele bezetting.
Korter publiceren levert gemiddeld vier aanmeldingen op, minder keuze maar alsnog de mogelijkheid om last-minute onvoorziene gaten en pieken op te vangen. - Zorg ervoor dat ze terug willen komen
Een concrete functiebeschrijving, heldere verwachtingen en een eerlijke beoordeling na afloop zorgen ervoor dat werkers graag terugkomen voor een volgende shift. Platformcijfers van Temper laten zien dat werkers met goede ervaringen terugkomen, vaak eenvoudig via de flexpool van de organisatie.
Cijfers laten zien dat shifts 1,7 keer sneller worden ingevuld als opdrachtgevers gebruikmaken van flexpools, en dat 70 procent van de ingevulde shifts bestaat uit werkers uit een flexpool. Daarnaast is de gemiddelde beoordeling van werkers in een flexpool opvallend hoog: ze worden beoordeeld met een 4,94/5.
Conclusie
De inzichten zijn duidelijk:
- De arbeidsparticipatie onder jongeren is historisch hoog: gen Z is actief, beschikbaar en bereid om te werken.
- Verschillen met eerdere generaties komen voort uit een veranderde arbeidsmarkt, niet uit een lager arbeidsethos.
- Platformdata van Temper laat zien dat keuzevrijheid, flexibiliteit en een positieve werkervaring zwaarder wegen dan zekerheid in de vorm van vaste roosters of vaste werkdagen.
Wil je jouw personeelsplanning toekomstbestendig maken en beter aansluiten op hoe gen Z werkt? Ontdek hoe Temper jouw organisatie kan helpen om flexibel te plannen, shifts sneller in te vullen en grip te krijgen op je bezetting.
