Als horecaondernemer ben je zelf verantwoordelijk voor de voedselveiligheid binnen je bedrijf. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert of je werkt volgens de Warenwet en de Europese hygiëneverordeningen. Houdbaarheidsdata spelen daarbij een belangrijke rol. Het verschil tussen ‘ten minste houdbaar tot’ (THT) en ‘te gebruiken tot’ (TGT) is juridisch duidelijk, maar in de praktijk gaat het nog vaak mis.
In 2026 zijn de basisregels ongewijzigd: voedselveiligheid staat altijd voorop en de verantwoordelijkheid ligt bij jou als ondernemer.
THT: een kwaliteitsdatum met verantwoordelijkheid
De aanduiding ‘ten minste houdbaar tot’ is in principe een kwaliteitsdatum. Tot die datum garandeert de producent optimale kwaliteit van smaak, geur, kleur en structuur. Na het verstrijken van de THT-datum kan de kwaliteit achteruitgaan, maar het product is niet automatisch onveilig.
Dit artikel maakt onderdeel uit van de spotlightweken over Slimme Keukens. Alle artikelen zijn hier te vinden.
Gebruik je een product na de THT-datum, dan moet je zelf vaststellen dat het nog geschikt is voor consumptie. Het product moet normaal ogen, normaal ruiken en geen tekenen van bederf vertonen. Zodra jij besluit het product toch te gebruiken of te serveren, draag jij de volledige verantwoordelijkheid voor de veiligheid ervan.
Ongekoelde producten: ruimte voor beoordeling
Bij ongekoelde producten, zoals droge pasta, rijst, conserven en koekjes, is de THT vrijwel altijd gebaseerd op kwaliteitsverlies en niet op microbiologische risico’s. Als deze producten correct zijn opgeslagen en geen afwijkingen vertonen, kun je ze in veel gevallen nog veilig gebruiken.
Dat betekent niet dat je automatisch veilig zit. Je moet kunnen aantonen dat je zorgvuldig werkt, dat opslagcondities op orde zijn en dat je hygiëneprocedures kloppen. Bij controle moet duidelijk zijn dat voedselveiligheid structureel is geborgd in jouw bedrijf.
Gekoelde producten: THT is vaak feitelijk de grens
Bij gekoelde producten ligt de situatie anders. Denk aan vleeswaren, zuivel, verse sauzen of kant-en-klaarmaaltijden. Hier gaat het niet alleen om kwaliteit, maar vooral om microbiologische veiligheid. Na de THT-datum kunnen ziekmakende bacteriën uitgroeien, zonder dat dit altijd zichtbaar of ruikbaar is.
Wil je een gekoeld product na de THT-datum toch gebruiken, dan moet je dit kunnen onderbouwen met een risicoanalyse volgens artikel 5 van Verordening (EG) nr. 852/2004. Dat betekent dat je de microbiologische risico’s aantoonbaar moet beheersen. In de praktijk beschikken de meeste horecabedrijven niet over de middelen om zo’n onderbouwing sluitend te maken.
Daarom geldt in de horeca doorgaans: bij gekoelde, bederfelijke producten moet je de THT beschouwen als uiterste gebruiksdatum.
THT verlengen: juridisch mogelijk, praktisch risicovol
Het verlengen van een THT-datum is wettelijk niet uitgesloten. Maar zodra je dat doet, neem je de volledige verantwoordelijkheid over van de producent. Je moet kunnen aantonen dat het product nog veilig is, de wijziging moet duidelijk zichtbaar zijn en jouw bedrijf moet als verantwoordelijke traceerbaar zijn.
Voor de meeste horecaondernemers is dit praktisch nauwelijks uitvoerbaar en brengt het aanzienlijke juridische risico’s met zich mee. Zonder stevige onderbouwing is verlengen geen verstandige keuze.
Eieren: aparte en strengere regels
Voor eieren gelden specifieke Europese voorschriften. De THT-datum van eieren mag maximaal 28 dagen na de legdatum liggen, maar eieren moeten uiterlijk 21 dagen na de legdatum aan de consument worden geleverd. Dat betekent dat de uiterste verkoop- of gebruiksdatum meestal zeven dagen vóór de vermelde THT-datum ligt.
Gebruik of verkoop na die 21 dagen is in strijd met de Warenwet. Het verlengen van de THT-datum van eieren is verboden.
TGT: een harde veiligheidsgrens
De aanduiding ‘te gebruiken tot’ is verplicht bij zeer bederfelijke producten, zoals vers vlees, verse vis, verse kip en vers gesneden groente. Dit is geen kwaliteitsdatum, maar een veiligheidsdatum.
Na het verstrijken van de TGT-datum mag het product niet meer worden gebruikt of geserveerd. Verlengen is niet toegestaan. Hier bestaat geen beoordelingsruimte: TGT is altijd een harde grens.
Minder verspilling, maar geen concessies aan veiligheid
In 2026 is er veel aandacht voor het verminderen van voedselverspilling. Dat betekent echter niet dat je soepeler kunt omgaan met veiligheidsregels. De wet blijft duidelijk: zodra de veiligheid niet aantoonbaar is gegarandeerd, mag een product niet meer worden gebruikt.
Voor jou als horecaondernemer is de kern simpel. Bij ongekoelde THT-producten kun je onder voorwaarden beoordelen of ze nog geschikt zijn. Bij gekoelde producten is de THT in de praktijk vaak de grens. En bij TGT-producten is de datum absoluut. Twijfel je aan de veiligheid, dan is weggooien altijd de enige juiste beslissing. Dat beschermt niet alleen je gasten, maar ook je onderneming.
Blijf op de hoogte!
Eén keer per week het actuele en relevante cafénieuws in je mailbox? Schrijf je hier in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte.
